Etiketler: Fabry, gen düzenleme, gen terapisi, Lizozomal depo hastalığı, Fabry disease, gene editing, gene therapy, Fabry hastalığı, lysosomal storage disease

Fabry hastalığında gen terapisi: Gen düzenleme uygulamalarındaki ilerlemeler, zorluklar ve çeşitli bakış açıları

01-10-2021 - Mol Genet Metab.

Fabry hastalığında gen terapisi: Gen düzenleme uygulamalarındaki ilerlemeler, zorluklar ve çeşitli bakış açıları

Mol Genet Metab Sep-Oct 2021;134(1-2):117-131. doi: 10.1016/j.ymgme.2021.07.006. Epub 2021 Jul 21.

PMID: 34340879

Jakob M Domm, Sarah K Wootton, Jeffrey A Medin, Michael L West

Makalenin Mesajı: Bu makalede, Fabry hastalığı için geliştirilmekte olan gen tedavisi uygulamalarının mevcut gelişmeler ve güçlüklerle birlikte güncel durumuna ve gen düzenleme uygulamalarına genel bir bakışın yanı sıra, bu yöntemlerin Fabry hastalığına sebep olan mutasyonların düzeltilmesinde ilerleyen dönemde ne şekilde kullanılabileceğine dair tartışmalar yer almaktadır.

Özet

Bilinenler: Gen terapisi, bir hastalık fenotipinin önlenmesi amacıyla, bir terapötik genin endojen hücresel ekspresyon için transfer edilmesi şeklinde tanımlanabilir. Bu yöntem, insanlarda görülen ve sayıları giderek artan çok sayıda hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır ve bu tedavinin kullanımında güvenliliği ve etkinliği klinik çalışmalarda kanıtlanmış olan çok sayıda strateji mevcuttur. Gen transferi viral veya non-viral olabilir, in vivo veya ex vivo şekilde gerçekleştirilebilir ve gen entegrasyonuna veya geçici ekspresyona dayanmaktadır; bahse konu bu tekniklerin tümü Fabry hastalığının tedavisinde kullanılabilmektedir. Fabry hastalığı, α-galaktosidaz A geni (GLA) ile ilişkili olan, hücrelerde glikosfingolipid birikimine yol açan ve bunun neticesinde de kardiyak, renal ve serebrovasküler hasar ve nihayetinde de ölüm gibi tablolarla karşımıza çıkan genetik bir hastalıktır. Günümüzde, Fabry hastalığı için kür sağlayabilen bir tedavi mevcut değildir ve uygulanan tedavilerde de birçok olumsuz nokta mevcuttur. Mevcut tedavilerle ilgili söz konusu olan bu endişeler, gen terapilerinin Fabry hastalığı için de kullanılmasına ön ayak olmuştur. Gen terapisi uygulanan ilk Fabry hastalarında hematopoietik kök/progenitör hücreleri hedef alan rekombinant Lentivirüs kullanılmıştır. Ayrıca, adeno ilişkili virüs tedavilerinin kullanımına da başlanmıştır. Diğer yandan, gen düzenleme yeni ve sürekli gelişme kaydedilen bir alandır. Gen düzenleme, hastalığa yol açan mutasyonların tamirinde veya hücresel DNA içerisine gen transferinde kullanılmaktadır. Gen düzenleme teknolojisinin güvenlilik ve etkinliğine ilişkin endişeler ortadan kaldırıldıktan sonra, bahse konu bu tekniklerin Fabry hastalığı tedavisinde de kullanılması olasıdır.

Amaç: Bu makalede, Fabry hastalığı için geliştirilmekte olan gen tedavisi uygulamalarının mevcut gelişmeler ve güçlüklerle birlikte güncel durumuna ve gen düzenleme uygulamalarına genel bir bakışın yanı sıra, bu yöntemlerin Fabry hastalığına sebep olan mutasyonların düzeltilmesinde ilerleyen dönemde ne şekilde kullanılabileceğine dair tartışmalar yer almaktadır.

Anahtar kelimeler: Fabry, Gen düzenleme, Gen terapisi, Lizozomal depo hastalığı

Haberler Ve Etkinlikler


RAREsummit 2021

Gene2info 23 nadir hastalık için genetik tanı hizmeti sunuyor.

Gene2info, genetik testler yoluyla nadir hastalıkların hızlı tanısı için uçtan uca hizmet çözümü sunuyor. Çözüm biyolojik örneğin transferinden genetik analiz raporunun üretilmesine kadar tüm aşamaları kapsıyor. Ayrıntılı bilgi için tıklayın!